Việt Nam hướng tới vai trò chủ động trong hợp tác môi trường ASEAN

VIỆT NAM HƯỚNG TỚI VAI TRÒ CHỦ ĐỘNG TRONG HỢP TÁC MÔI TRƯỜNG ASEAN

8/1/202 164 Lượt xem

Năm 2026 đánh dấu 30 năm Việt Nam tham gia Tổ chức các Quan chức Cao cấp ASEAN về Môi trường (ASOEN). Đây là dấu mốc quan trọng, cho thấy sự tham gia lâu dài và ngày càng sâu của Việt Nam trong các hoạt động hợp tác môi trường khu vực, trong bối cảnh biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường đang trở thành thách thức chung của ASEAN.

Ngày 26/12/2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của ASOEN Việt Nam. Tại hội nghị, thông điệp được nhấn mạnh là Việt Nam cần chuyển từ vai trò chủ yếu tham gia, góp ý sang chủ động đề xuất sáng kiến và dẫn dắt hợp tác môi trường trong ASEAN.

Việt Nam trong các hoạt động môi trường cấp cao của ASEAN

Trong năm 2025, Việt Nam đã tham gia đóng góp ý kiến về các nội dung môi trường trong văn kiện của Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 47, tổ chức tại Malaysia. Bên cạnh đó, Việt Nam cùng các nước ASEAN thống nhất quan điểm về nhiều vấn đề môi trường toàn cầu, trong đó có các tuyên bố liên quan đến quyền được sống trong môi trường an toàn, sạch và lành mạnh, cũng như thúc đẩy phát triển bền vững và bao trùm.

Những đóng góp này thể hiện vai trò ngày càng rõ nét của Việt Nam trong việc đưa các vấn đề môi trường trở thành nội dung trọng tâm trong chương trình nghị sự của ASEAN.

Hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hợp tác khu vực

Một điểm đáng chú ý là trong thời gian qua, Việt Nam đã báo cáo và được Chính phủ phê duyệt một số thỏa thuận quan trọng, tạo nền tảng pháp lý cho hợp tác môi trường ASEAN. Cụ thể, Nghị quyết số 276/NQ-CP phê duyệt thỏa thuận thành lập Trung tâm ASEAN về biến đổi khí hậu, và Nghị quyết số 372/NQ-CP phê duyệt thỏa thuận thành lập Trung tâm Điều phối ASEAN về kiểm soát ô nhiễm khói mù xuyên biên giới.

Các trung tâm này được kỳ vọng sẽ hỗ trợ các nước ASEAN phối hợp hiệu quả hơn trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu và các dạng ô nhiễm mang tính xuyên biên giới.

Dấu ấn trong các lĩnh vực môi trường cụ thể

Trong lĩnh vực thành phố bền vững, ASOEN Việt Nam đã hoàn thành vai trò Trưởng nhóm khu vực của Nhóm công tác ASEAN về các thành phố bền vững về môi trường trong giai đoạn 2023-2025. Vai trò này giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào việc điều phối và thúc đẩy các sáng kiến về phát triển đô thị thân thiện với môi trường trong khu vực.

Ở mảng bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, Việt Nam đã hoàn tất các thủ tục để công nhận Danh hiệu Vườn di sản ASEAN cho:

Vườn Quốc gia Pù Mát.
Khu bảo tồn thiên nhiên và văn hóa Đồng Nai.
Vườn Quốc gia Xuân Thủy.

Đây là sự ghi nhận ở cấp khu vực đối với giá trị sinh thái và nỗ lực bảo tồn của Việt Nam.

Bước sang năm 2026, định hướng được đặt ra là Việt Nam cần chủ động đề xuất các sáng kiến hợp tác mới, thay vì chỉ tham gia góp ý cho các kế hoạch chung. Với Nhóm công tác về biến đổi khí hậu, Việt Nam tập trung chia sẻ kinh nghiệm về:

Vận hành thị trường carbon.
Thuế carbon và hạn ngạch phát thải.
Xây dựng NDC 3.0.
Kiểm kê khí nhà kính.

Trong lĩnh vực môi trường đô thị và quản lý chất thải, các sáng kiến được đề xuất xoay quanh việc cải thiện chất lượng không khí, nâng cao năng lực quản lý chất thải rắn và chất thải nguy hại, trong đó nhấn mạnh:

Thu gom, phân loại rác sinh hoạt tại hộ gia đình.
Tăng cường thu hồi và tái chế chất thải.
Triển khai trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR).

Với môi trường biển, đới bờ và tài nguyên nước, Việt Nam định hướng đề xuất các sáng kiến về kiểm đếm rác thải nhựa đại dương, giảm lượng rác nhựa xả ra biển, cũng như xây dựng Kế hoạch hành động ASEAN về nhựa đại dương kèm theo bộ chỉ số chung. Ngoài ra, hợp tác theo các lưu vực sông xuyên biên giới, đặc biệt là lưu vực Mekong, cũng được coi là trọng tâm.

Việt Nam chủ trì nhiều hội nghị môi trường ASEAN năm 2026

Theo kế hoạch, trong năm 2026, Việt Nam sẽ chủ trì tổ chức nhiều sự kiện lớn của ASEAN, bao gồm:

Hội nghị Bộ trưởng các bên tham gia Hiệp định ASEAN về ô nhiễm khói mù xuyên biên giới lần thứ 21 (COP 21)
Hội nghị Ủy ban thường trực các bên tham gia Hiệp định lần thứ 21 (COM 21)
Hội nghị lực lượng Đặc nhiệm ASEAN về Đất than bùn lần thứ 11
Hội nghị lần thứ 36 Nhóm công tác ASEAN về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng.
Cuộc họp lần thứ 13 của Ủy ban Vườn di sản ASEAN, cùng nhiều hội thảo chuyên đề khác

Kết luận

Ba mươi năm tham gia ASOEN cho thấy Việt Nam đã tích lũy được kinh nghiệm và uy tín trong hợp tác môi trường khu vực. Giai đoạn tiếp theo đòi hỏi Việt Nam không chỉ tiếp tục tham gia tích cực, mà còn đề xuất sáng kiến, chủ động điều phối và dẫn dắt các nỗ lực chung của ASEAN. Việc chuyển từ vai trò “tham gia” sang “dẫn dắt” sẽ giúp Việt Nam đóng góp hiệu quả hơn vào các giải pháp môi trường khu vực, đồng thời khẳng định vị thế ngày càng rõ nét trong hợp tác môi trường ASEAN.

Nguồn: vneconomy.vn

JOY FOOD - NHÀ PHÂN PHỐI CHÍNH THỨC THƯƠNG HIỆU BAO BÌ BÃ MÍA GRACZ TẠI VIỆT NAM