Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ GIA TĂNG, TP.HCM ĐẨY MẠNH KIỂM SOÁT PHÁT THẢI

Ô nhiễm không khí không còn là câu chuyện xa vời mà đã trở thành áp lực hiện hữu tại Thành phố Hồ Chí Minh. Khi tốc độ đô thị hóa ngày càng nhanh, dân số vượt mốc 14 triệu người và số lượng phương tiện chạm ngưỡng 12,7 triệu chiếc, thành phố buộc phải hành động mạnh mẽ hơn bao giờ hết để bảo vệ chất lượng sống đang bị đe dọa từng ngày.

Một kế hoạch lớn cho “lá phổi” đô thị

Mới đây, TP.HCM đã chính thức ban hành kế hoạch kiểm soát ô nhiễm không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến 2045. Đây không chỉ là một định hướng môi trường đơn thuần, mà là một chiến lược dài hạn nhằm tái cấu trúc cách đô thị vận hành theo hướng bền vững hơn.

Trong giai đoạn này, thành phố đặt mục tiêu từng bước kéo giảm nồng độ bụi mịn PM2.5, vốn là yếu tố nguy hiểm nhất đối với sức khỏe, đồng thời nâng tỷ lệ ngày có chất lượng không khí đạt mức trung bình trở lên lên khoảng 75-80%. Không dừng lại ở đó, việc minh bạch thông tin môi trường cũng được đẩy mạnh khi 95% người dân được kỳ vọng có thể tiếp cận dữ liệu chất lượng không khí qua các nền tảng số. Song song, toàn bộ nguồn phát thải lớn từ công nghiệp sẽ được kiểm soát chặt chẽ, tạo nền tảng cho một hệ thống quản lý đồng bộ và hiệu quả hơn.

Đáng chú ý, đến năm 2030, TP.HCM hướng tới việc toàn bộ phương tiện giao thông công cộng sẽ sử dụng năng lượng sạch. Đây là một bước chuyển mang tính quyết định trong hành trình giảm phát thải đô thị.

Thực trạng đáng lo: bụi mịn và khí độc gia tăng

Những mục tiêu này được đặt ra dựa trên thực tế đáng lo ngại về chất lượng không khí trong thời gian gần đây. Kết quả quan trắc năm 2025 cho thấy nhiều chỉ số môi trường đang có xu hướng xấu đi, đặc biệt tại các khu vực giao thông trọng điểm và gần khu công nghiệp.

Bụi mịn PM2.5 đã vượt quy chuẩn từ 1,1 đến 4,6 lần tại một số điểm, cho thấy mức độ rủi ro ngày càng rõ rệt đối với sức khỏe cộng đồng. Cùng với đó, các loại bụi như PM10 và TSP cũng gia tăng tại những khu vực có mật độ phương tiện cao hoặc hoạt động sản xuất tập trung. Sự xuất hiện của benzen vượt ngưỡng tại một số nút giao thông càng khiến vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn, bởi đây là chất có liên quan đến nguy cơ gây ung thư.

Dù chỉ số AQI trung bình trong năm vẫn duy trì ở mức “tốt” trong phần lớn thời gian, chiếm khoảng 56-87% số ngày, nhưng tỷ lệ ngày có chất lượng không khí kém dao động từ 4-11% là tín hiệu không thể xem nhẹ. Bên cạnh đó, ô nhiễm tiếng ồn vẫn tiếp tục vượt ngưỡng tại nhiều tuyến đường lớn, phản ánh áp lực từ giao thông và xây dựng vẫn đang đè nặng lên môi trường đô thị.

Giao thông - “mặt trận” trọng điểm của chuyển đổi xanh

Trong bức tranh ô nhiễm tổng thể, giao thông được xem là nguồn phát thải lớn nhất và cũng là lĩnh vực cần ưu tiên thay đổi. TP.HCM đang từng bước tái cấu trúc hệ thống giao thông theo hướng bền vững hơn, thông qua việc triển khai các vùng phát thải thấp nhằm hạn chế phương tiện không đạt chuẩn, đồng thời quy hoạch lại luồng di chuyển của xe tải nặng và mở rộng các loại hình giao thông công cộng.

Song song với đó, thành phố cũng khuyến khích mạnh mẽ việc chuyển đổi sang phương tiện sử dụng điện hoặc năng lượng sạch. Trên thực tế, xu hướng này đã bắt đầu hình thành khi số lượng taxi điện đã chiếm tới 71% tổng lượng taxi, xe buýt điện cũng dần tăng lên với hơn 600 chiếc, trong khi khoảng 25.000 xe máy công nghệ đã chuyển sang sử dụng điện. Những con số này cho thấy giao thông xanh không còn là định hướng xa vời mà đang dần trở thành hiện thực.

Đồng bộ giải pháp từ công nghệ đến hạ tầng

Bên cạnh giao thông, TP.HCM triển khai đồng thời nhiều giải pháp trên các lĩnh vực khác nhằm kiểm soát phát thải một cách toàn diện. Trong công nghiệp, các nguồn thải lớn sẽ được giám sát tự động và kiểm kê định kỳ, đồng thời các cơ sở gây ô nhiễm sẽ từng bước được di dời khỏi khu vực nội đô. Ở lĩnh vực xây dựng, các biện pháp kiểm soát bụi như che chắn công trình, phun sương và vệ sinh phương tiện được siết chặt nhằm hạn chế phát tán ra môi trường xung quanh.

Đối với các hoạt động sinh hoạt, đặc biệt là đốt rác ngoài trời, thành phố áp dụng các công nghệ hiện đại như camera, drone và vệ tinh để giám sát và xử lý vi phạm kịp thời. Điểm nổi bật trong chiến lược lần này là việc ứng dụng mạnh mẽ công nghệ, từ trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) cho đến dữ liệu lớn (Big Data), nhằm nâng cao khả năng dự báo và quản lý ô nhiễm theo thời gian thực.

Không gian đô thị cũng được định hướng “xanh hóa” với mục tiêu phát triển ít nhất 500 công trình xanh vào năm 2030, đồng thời thí điểm các giải pháp như hệ thống lọc không khí trong tòa nhà. Đây được xem là bước đi quan trọng để cải thiện chất lượng môi trường sống một cách bền vững.

Không chỉ là chính sách mà là cuộc thay đổi lối sống

Nhìn rộng hơn, câu chuyện kiểm soát ô nhiễm không khí không thể chỉ dựa vào các chính sách hay công nghệ. Nó gắn chặt với hành vi và lựa chọn hàng ngày của mỗi người dân, từ việc sử dụng phương tiện cá nhân, tiêu dùng năng lượng cho đến ý thức bảo vệ môi trường xung quanh.

Với tầm nhìn đến năm 2045, TP.HCM đặt mục tiêu duy trì chất lượng không khí ở mức trung bình đến tốt, giữ chỉ số AQI dưới 100. Đây không chỉ là một con số mang tính kỹ thuật, mà còn là thước đo cho chất lượng sống của một đô thị hiện đại.

Kết luận

Hành trình “làm sạch không khí” của TP.HCM sẽ không dễ dàng, nhưng hướng đi đã trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết. Khi chính sách đủ mạnh, công nghệ đủ sâu và cộng đồng đủ ý thức, một đô thị “dễ thở” hơn không còn là mục tiêu xa vời, mà là tương lai hoàn toàn có thể đạt được.

Và hành trình đó bắt đầu từ những lựa chọn rất nhỏ như ưu tiên sử dụng bao bì xanh, giảm thiểu rác thải ngay từ mỗi doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Nguồn: vneconomy

JOY FOOD - NHÀ PHÂN PHỐI CHÍNH THỨC THƯƠNG HIỆU BAO BÌ BÃ MÍA GRACZ TẠI VIỆT NAM

Hotline: 0909 438 000

Email: cskh@joyfood.com.vn

Để lại thông tin liên hệ để được nhận mẫu miễn phí tại đây.