LAGOS - THÀNH PHỐ Ô NHIỄM TOP ĐẦU THẾ GIỚI CẤM NHỰA DÙNG MỘT LẦN

Nhắc đến Lagos (Nigeria), người ta nghĩ ngay đến một siêu đô thị sôi động nhưng cũng là một trong những thành phố ô nhiễm rác thải nhựa hàng đầu thế giới. Với hơn 20 triệu dân, Lagos đối mặt với hàng núi rác mỗi ngày, và rác thải nhựa chính là một thách thức nhức nhối nhất. Trước thực trạng đó, chính quyền thành phố quyết định cấm nhựa dùng một lần, với hy vọng giải cứu đô thị khỏi nguy cơ chìm trong rác thải.

Áp lực rác thải nhựa khổng lồ

Từ đầu những năm 2020, Lagos đã phải vật lộn với tình trạng ô nhiễm nhựa nghiêm trọng. Túi nylon, hộp xốp và chai nhựa không chỉ gây tắc nghẽn kênh rạch, ô nhiễm đường phố mà còn làm quá tải các bãi rác của một siêu đô thị 22 triệu dân. Đứng trước tình thế nan giải, chính quyền thành phố thừa nhận họ thiếu dữ liệu cụ thể để xây dựng một chính sách hiệu quả. Thách thức này không phải là duy nhất của Lagos. Bà Sinikinesh Jimma, đại diện của Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP), khẳng định việc thiếu các thống kê đáng tin cậy về rác thải nhựa là một vấn đề phổ biến toàn cầu. Bà nhấn mạnh tầm quan trọng của dữ liệu trong việc "phát triển các chính sách dựa trên bằng chứng để ứng phó với cuộc khủng hoảng đang lan rộng".

Để giải quyết tình trạng này, Lagos đã hợp tác với UNEP và UN Habitat, thực hiện cuộc kiểm toán rác thải đầu tiên. Kết quả đã hé lộ một sự thật gây sốc: mỗi người dân Lagos thải ra khoảng 34kg nhựa mỗi năm vào môi trường nước. Đây là một con số tương đương với việc mỗi người vứt 10 chai nhựa xuống đường hàng ngày. Báo cáo của AP cũng cho thấy, đến năm 2024, Lagos đã đóng góp 870.000 tấn rác nhựa vào tổng số 57 triệu tấn rác nhựa toàn cầu, đưa thành phố vào nhóm những đô thị ô nhiễm nhựa nhất thế giới.

Lệnh cấm đồ nhựa dùng một lần

Ngày 13/8/2025, chính quyền bang Lagos (Nigeria) chính thức thông báo sẽ áp dụng toàn diện lệnh cấm các sản phẩm nhựa dùng một lần (Single Use Plastics SUPs) từ ngày 1/7/2025. Thông tin này được đưa ra trong buổi làm việc giữa Ủy viên Môi trường & Tài nguyên nước, Tokunbo Wahab và ban lãnh đạo Tetra Pak West Africa Limited, một trong những doanh nghiệp bao bì hàng đầu khu vực. Quyết định này đánh dấu bước chuyển quan trọng trong nỗ lực chống ô nhiễm nhựa của Lagos. Thay vì những chiến dịch tuyên truyền đơn lẻ hay các quy định giới hạn quy mô nhỏ, lần này, chính quyền cam kết hành động toàn diện với thời gian áp dụng rõ ràng, cụ thể và mục tiêu dài hạn về môi trường.

Theo ông Wahab, thời điểm 1/7/2025 là cột mốc cho sự thay đổi thói quen tiêu dùng và sản xuất tại Lagos. Chính quyền kỳ vọng lệnh cấm sẽ giúp giảm đáng kể lượng rác nhựa khó phân hủy, cải thiện hệ thống thoát nước, hạn chế ngập lụt và từng bước xây dựng một đô thị xanh, sạch, bền vững hơn.

Kỳ vọng và mục tiêu của chính quyền Lagos

Chính quyền Lagos đặt nhiều kỳ vọng vào lệnh cấm SUPs, coi đây là bước ngoặt để giảm mạnh lượng rác thải nhựa tràn ra môi trường, cải thiện chất lượng nguồn nước, tiết kiệm đáng kể chi phí thu gom, xử lý rác và khôi phục sự cân bằng cho hệ sinh thái biển. Nếu triển khai một cách quyết liệt và hiệu quả, Lagos hoàn toàn có thể trở thành hình mẫu cho các đô thị lớn khác tại châu Phi vì đây khu vực đang phải đối mặt với tốc độ gia tăng rác thải nhựa nhanh nhất thế giới.

Áp lực hành động không chỉ xuất phát từ những vấn đề nhức nhối ngay tại địa phương, mà còn đến từ bối cảnh toàn cầu. Tháng 8/2025, tại Geneva, Nigeria cùng hàng chục quốc gia khác sẽ tham gia vòng đàm phán quan trọng về một hiệp ước quốc tế nhằm chấm dứt ô nhiễm nhựa. Đây được xem là cơ hội để đưa ra những cam kết cụ thể và thống nhất các biện pháp mạnh tay trên phạm vi toàn cầu. Tuy nhiên, con đường này không hề dễ dàng: chỉ một năm trước, tiến trình tương tự đã thất bại do sự phản đối quyết liệt từ nhóm các quốc gia sản xuất dầu mỏ. Đó là những nước vốn có lợi ích gắn chặt với ngành công nghiệp sản xuất nhựa, một lĩnh vực phụ thuộc sâu vào dầu mỏ và khí đốt.

Kết luận

Tại châu Á, Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan… cũng đã áp dụng các chính sách hạn chế túi nylon, hộp xốp, đồng thời khuyến khích sử dụng bao bì thân thiện môi trường. Với xu hướng thị trường hiện tại, các quốc gia nói chung và các ngành kinh doanh nói riêng đang tìm đến các giải pháp từ nguyên liệu tự nhiên, phân hủy sinh học, an toàn cho sức khỏe và không gây áp lực cho môi trường. Trong đó, bao bì bã mía là một ví dụ tiêu biểu, sản phẩm được sản xuất từ phụ phẩm nông nghiệp, chịu nhiệt tốt, dùng được cho cả món nóng và lạnh, và tự phân hủy chỉ trong vài tuần.

Có thể thấy, làn sóng “xanh hóa” bao bì không còn là xu hướng nhất thời, mà là chiến lược dài hạn cho doanh nghiệp hiện đại muốn giữ vững hình ảnh và niềm tin của khách hàng.

JOY FOOD - NHÀ PHÂN PHỐI CHÍNH THỨC THƯƠNG HIỆU BAO BÌ BÃ MÍA GRACZ TẠI VIỆT NAM

Nguồn: moelagos.gov.ng và vnexpress.net