CUỘC CHIẾN CHỐNG RÁC THẢI NHỰA TẠI VIỆT NAM

19/8/2025 737 Lượt xem

Những năm gần đây, Việt Nam đã có nhiều bước đi mạnh mẽ để đối mặt với rác thải nhựa - một trong những vấn đề môi trường nhức nhối nhất. Giờ đây, khi bước vào giai đoạn quan trọng, với sự quyết tâm từ Chính phủ và sự hưởng ứng nhiệt tình của người dân, chúng ta đang tiến gần hơn tới mục tiêu loại bỏ hoàn toàn nhựa dùng một lần. Đây không chỉ là một chiến dịch ngắn hạn, mà còn là hành trình mở ra một tương lai xanh, sạch và bền vững.

Lộ trình cấm và hạn chế nhựa của nước ta

Ô nhiễm nhựa từ lâu đã trở thành một thách thức lớn đối với Việt Nam. Với lượng rác thải nhựa khổng lồ lên tới 1,8 triệu tấn mỗi năm, một phần không nhỏ trong số đó, đặc biệt là các sản phẩm dùng một lần như túi nylon đã và đang len lỏi ra các dòng sông, đổ thẳng ra biển. Hậu quả là hệ sinh thái đại dương bị đe dọa nghiêm trọng, sinh vật biển phải chịu tổn thương, đồng thời gây ảnh hưởng trực tiếp đến các ngành kinh tế trọng yếu như du lịch và thủy sản.

Tuy nhiên, trước thực trạng này, Chính phủ Việt Nam đã không ngừng nỗ lực, hướng tới những mục tiêu đầy tham vọng để thay đổi cục diện. Một lộ trình rõ ràng đã được vạch ra: đến năm 2026 sẽ chấm dứt sản xuất và nhập khẩu các loại túi nylon nhỏ, khó phân hủy. Xa hơn nữa, mốc 2030 sẽ là thời điểm loại bỏ hoàn toàn nhựa dùng một lần, ngoại trừ một số trường hợp đặc biệt. Điều này đồng nghĩa với việc những vật dụng vốn quen thuộc như túi nylon, bao bì nhựa dùng một lần hay hộp xốp sẽ dần biến mất khỏi cuộc sống hàng ngày của chúng ta.

Những thay đổi đang diễn ra ở các thành phố lớn

Sự chuyển biến tích cực trong cuộc chiến chống rác thải nhựa đang dần hiện diện rõ nét ngay trong đời sống hàng ngày, từ thành phố lớn đến các khu vực nhỏ hơn.

Tại các điểm mua sắm, thói quen tiêu dùng thay đổi: Hình ảnh túi nylon tại các chợ và siêu thị đang dần được thay thế bởi túi sinh học, túi giấy, hoặc đơn giản là những túi vải quen thuộc được khách hàng mang theo. Sự thay đổi này cho thấy ý thức của người dân đã nâng lên đáng kể, từ đó thúc đẩy thị trường cung cấp các giải pháp bao bì thân thiện hơn.
Các thành phố lớn đi đầu với những mục tiêu cụ thể: TP.HCM đang đặt mục tiêu đầy tham vọng là giảm 70% lượng túi nylon khó phân hủy tại các chợ truyền thống ngay trong năm 2025. Đây là bước đi tiếp theo sau thành công từ năm 2022, khi phần lớn siêu thị và cửa hàng tiện lợi tại thành phố này đã dừng hoàn toàn việc cung cấp túi nhựa khó phân hủy. Tương tự, Hà Nội cũng có lộ trình riêng, với quy định từ năm 2026, các khách sạn, khu nghỉ dưỡng và điểm du lịch sẽ không còn được sử dụng các sản phẩm nhựa dùng một lần như ống hút hay chai dầu gội mini.

Thách thức về giá thành và giải pháp từ chuyên gia: Theo báo Tuổi Trẻ, các chuyên gia môi trường chỉ ra rằng để đạt được thành công bền vững, cần vượt qua rào cản lớn nhất hiện nay: giá thành. Ông Đặng Bùi Khuê, đại diện TUV NORD Vietnam, nhận định: “Giá thành vẫn là rào cản lớn”. Ông nhấn mạnh rằng chìa khóa nằm ở việc đánh thuế sản phẩm nhựa gây ô nhiễm và hỗ trợ hạ giá thành bao bì xanh, giúp các sản phẩm thân thiện môi trường dễ tiếp cận hơn với người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Chính sách thúc đẩy doanh nghiệp chuyển đổi xanh

Cuộc chiến chống rác thải nhựa tại Việt Nam không thể thành công nếu thiếu sự chung tay của cộng đồng doanh nghiệp. Họ không chỉ là đối tượng chịu tác động từ chính sách, mà còn là những người tiên phong trong việc tìm kiếm và triển khai các giải pháp bền vững. Một trong những động lực chính thúc đẩy sự chuyển đổi là chính sách Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR). Đây được xem là bước tiến quan trọng, buộc doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu bao bì nhựa phải có trách nhiệm với sản phẩm của mình đến cuối vòng đời. Thay vì chỉ dừng lại ở khâu sản xuất và tiêu thụ, doanh nghiệp phải thực hiện nghĩa vụ tái chế một tỷ lệ nhất định hoặc đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ Môi trường để hỗ trợ hoạt động xử lý rác thải.

Chính sách này đã mở ra một làn sóng chuyển đổi mạnh mẽ. Ngành tái chế trong nước phát triển nhanh chóng, giúp giữ lại lượng lớn nhựa tái chế phục vụ sản xuất nội địa, thay vì chủ yếu xuất khẩu như trước. Đồng thời, nhiều doanh nghiệp Việt đã và đang đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chủ động tìm các giải pháp thay thế nhựa truyền thống bằng vật liệu thân thiện môi trường. Trong đó, bao bì bã mía Gracz là một ví dụ điển hình, được nhiều nhà hàng, và siêu thị tại Việt Nam lựa chọn như một giải pháp bền vững cho đóng gói thực phẩm. Những thay đổi này này không chỉ góp phần giảm thiểu rác thải nhựa mà còn nâng cao hình ảnh doanh nghiệp gắn liền với phát triển bền vững.

Xem thêm thông tin về bao bì bã mía Gracz tại đây.

Cộng đồng chung tay vì một tương lai xanh

Điểm khác biệt lớn trong vài năm trở lại đây là sự thay đổi trong nhận thức và thói quen sống xanh. Việc mang bình nước cá nhân, túi vải đi chợ hay từ chối dao dĩa nhựa khi mua đồ ăn đã trở nên tự nhiên hơn, không còn là hành động “khác biệt”. Những thói quen này còn được lan tỏa qua nhiều hoạt động cộng đồng: phong trào “nói không với nhựa” trong trường học, chiến dịch nhặt rác tại bãi biển hay biến chai nhựa thành vật liệu xây dựng,... Đặc biệt, giới trẻ đang trở thành lực lượng đi đầu, tạo nên sức lan tỏa mạnh mẽ.

Để quá trình chuyển đổi xanh đi xa hơn, mỗi người đều có thể góp sức thông qua 4 hành động thiết thực:

Từ chối (Refuse): Nói “không” với sản phẩm nhựa không cần thiết.
Giảm thiểu (Reduce): Hạn chế sử dụng bao bì nhựa, ưu tiên sản phẩm thân thiện môi trường.
Tái sử dụng (Reuse): Dùng lại các vật dụng sẵn có thay vì bỏ đi.
Tái chế (Recycle): Phân loại rác tại nguồn để hỗ trợ xử lý hiệu quả.

Kết luận

Cuộc chiến chống rác thải nhựa tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn quyết định. Nhờ những chính sách mạnh mẽ từ Chính phủ, sự đổi mới không ngừng của doanh nghiệp, và ý thức thay đổi của mỗi cá nhân, bức tranh về một Việt Nam xanh, sạch, không còn nhựa dùng một lần vào năm 2030 đang dần trở nên rõ nét hơn bao giờ hết. Đây không chỉ là hành trình bảo vệ môi trường, mà còn là cơ hội để Việt Nam khẳng định vị thế của mình trong việc giải quyết một thách thức toàn cầu.

Nguồn tham khảo: Báo Tuổi Trẻ

JOY FOOD - NHÀ PHÂN PHỐI CHÍNH THỨC THƯƠNG HIỆU BAO BÌ BÃ MÍA GRACZ TẠI VIỆT NAM